Một học trò có thể là người có hành vi đe, là nạn nhân của đe hoặc cả hai. nạt học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra tổn thương về mặt thể chất, ý thức và từng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở nên một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trai trẻ và 4 triệu trẻ gái có can hệ trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của doạ mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị doạ tại trường học, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, xọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học trò bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có thiên hướng giảm về tỉ lệ bị đe và có hành vi bắt nạt người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị đe vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo mỏng của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 quốc gia châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị bắt nạt trong 6 tháng qua nghiêng ngả trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức doạ thể chất, doạ tinh thần và lạm dụng dục tình, trong đó, tỉ lệ bị ăn hiếp ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây học trò bị bắt nạt như hăm dọa, đánh đập được san sẻ phổ biến trên các trang mạng tầng lớp. Hành vi bắt nạt trong độ tuổi đi học liên quan đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và xu hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát xúc cảm kém, có nguy cơ trẫm mình tiềm ẩn.
Có mối can dự giữa học sinh bị doạ với các yếu tố:
- Đặc điểm cá nhân chủ nghĩa: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học trò
- Gia đình: nghề, học thức, tình trạng hôn nhân của bố mẹ, kinh tế gia đình, học trò sống chung với ai, chừng độ quan hoài của gia đình, chừng độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và mức độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tối. < sáng dạ xã hội.
- Nhà trường: mối quan hệ với nghiêm phụ, học trò sống cô lập và chứng kiến đe tại trường.
Theo một nghiên cứu trên 248 học trò trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị doạ là 37,9%. Những yếu tố liên tưởng đến bị ăn hiếp ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tồi tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến nạt trong dài và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nguyên tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần nhiều học sinh nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan tâm, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, phần lớn học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học sinh trả lời đã bị người thân la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với chừng độ thẳng. Hơn 50% học sinh sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với mức độ thỉnh thoảng là 43,1% và thẳng băng là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các lợt từng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học sinh từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học sinh lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị đe cao hơn so với học trò có học lực giỏi.học sinh có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, thọc được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là nạt, có thể học sinh đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học sinh ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự chọc của bạn bè và cho rằng đó là hành vi đe đối với mình.
Những học sinh có học lực kém thường bị bạn bè xọc gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức ăn hiếp. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ nên chi mà những học trò sống ở nơi luôn xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị ăn hiếp hơn. Bên cạnh đó, với những học sinh có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa ăn nhập; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của doạ trong trường học.
Mặc dù mối liên hệ giữa học sinh bị ăn hiếp với các nguyên tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan tâm nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng nghiêm đường đối xử không công bằng có thể nảy sự ghen tị, dẫn đến những ứng xử không ăn nhập giữa các học sinh với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng hăng hái hoặc tiêu cực đến nhận thức của học trò, do vậy việc chọn lọc hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan trọng.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét